Van de wethouder Groen en Duurzaam, de heer Paalvast, ontvingen wij het verzoek om u te
adviseren over het raadsvoorstel (concept raadsbesluit nr. DOC-2014-005449) betreffende het
Vervolgproces Platanen Seghwaert dat binnenkort in uw raadsvergadering wordt behandeld.
De Samenspraakgroep wil in deze reactie op het voorgelegde conceptbesluit graag een advies
uitbrengen over het proces dat kan leiden tot een acceptabele besluitvorming. De
Samenspraakgroep acht het in niet haar taak te adviseren over de inhoudelijke kant van de
platanenproblematiek.
Het gemeentelijke besluit tot het verlenen van een omgevingsvergunning voor het kappen van
platanen heeft in de wijk Seghwaert veel ophef teweeg gebracht.
Hoewel de gemeente ook voor het
intrekken van de omgevingsbesluit heeft geïnvesteerd in het betrekken van de bewoners bij de
besluitvorming is de kwaliteit van deze samenspraak onvoldoende gebleken. De gemeente heeft
vertrouwen van betrokkenen verloren, omdat de verstrekte informatie discutabel, niet onderbouwd
en als misleidend werd ervaren.
Het lijkt verstandig om te zijner tijd het proces in haar geheel te
evalueren ter verbetering van het samenspraakproces. Het verloren vertrouwen kan in het
vervolgproces worden teruggewonnen door goed onderbouwde beslissingen met betrokkenen te
communiceren. De inhoudelijke kwaliteit van de samenspraak, door open en eerlijk te handelen,
moet bijdragen aan het voorkomen van problematiek. Al de procedures van de gemeente moeten de
inzet hebben om samenspraak te bevorderen.
Het is verheugend te constateren dat dit raadsvoorstel over het vervolgproces een verbeterde
aanpak kent. Het is gebaseerd op een uitgebreid extern onderzoek en op de verkregen informatie
van belanghebbenden tijdens de diverse voorlichtingsbijeenkomsten. Het voorstel voldoet daarmee
in een veel hogere mate aan de kwaliteit van besluitvorming zoals in de nota Samenspraak is
vastgesteld dan het ingetrokken besluit. In deze nota wordt immers de beslissing omtrent en de
verantwoordelijkheid voor de inrichting van de wijk zoveel als mogelijk bij de burger gelegd.
Uitgangspunten en criteria (spelregels)
Het vooraf duidelijk maken van de “spelregels”, dat wil zeggen van de uitgangspunten en de criteria,
is essentieel om een dergelijk proces goed te doorlopen en tot logische en aannemelijke beslissingen
te komen. Dat geldt zeker ook voor de oplossing van deze problematiek. In het raadsvoorstel wordt
hiertoe een belangrijke aanzet gedaan. Zo worden als uitgangspunten genoemd het handhaven van
het groene karakter van de wijk, rekening houden met de flora en fauna en het zoveel mogelijk
vermijden van overlast en risico’s voor bewoners.
We achten het een juiste methode om op basis van
deze uitgangspunten de problematiek te inventariseren en zodoende in samenspraak een afgewogen
beslissingen te kunnen nemen.
Het geformuleerde uitgangspunt om het groene karakter van de wijk te behouden betekent dat er in
principe geen bomen worden gekapt, tenzij ze risico inhouden c.q. overlast veroorzaken. In het voorstel wordt verder aangegeven dat sommige “technische” risico’s en/of overlast kunnen worden
weggenomen door snoei en/of voorkoming of wegneming van worteldruk. Gelet op het behoud van
een groene wijk ligt het in de rede om deze maatregelen uit te voeren.
Toepassen van uitgangspunten en criteria en afwegen van belangen
De platanen problematiek kan zodoende worden gereduceerd tot een inventarisatie van bomen, die
overlast en/of risico veroorzaken. De zogenaamde “probleembomen”. De voorbereiding van een
beslissing over deze bomen vereist een gedetailleerder beslissingsproces. Dit proces moet leiden tot
een zo goed mogelijk afweging van het algemene belang, het behouden van een groene wijk met
ruimte voor flora en fauna, en de persoonlijk ervaren overlast van de direct belanghebbenden.
We achten het echter niet juist dat deze afweging met de bijbehorende beslissing door de
belanghebbende, die het dichts bij de boom woont, wordt gemaakt. In dat geval kan er immers
moeilijk sprake zijn van een afgewogen beslissing. De gemeente zou zich zodoende aan haar
verantwoordelijkheid onttrekken om zelf een afweging van belangen te maken en op basis hiervan
een beslissing te nemen. De bewoners in de straat kunnen ook door de individuele beslissing van een
betrokkene met onwenselijk sociale verhoudingen achterblijven. Het heeft verder een
precedentwerking voor andere beslissingen in dergelijke gevallen. Aan de beslissing over een
“probleemboom” gaat immers een soortgelijke afweging vooraf, die de gemeente maakt bij de
aanvraag voor een omgevingsvergunning door een bewoner in incidentele gevallen.
Het is gewenst om ook voor de “probleembomen” zo objectief mogelijk en zo nodig per deelgebied
criteria vast te stellen om tot beslissingen te komen.
Als mogelijke voorbeelden van criteria willen we
noemen: vaststellen van een toelaatbare afstand tot de gevel (in een bepaalde situatie), criteria voor
de impact van de boom op de beeldvorming van de wijk, bepalen van het aantal bewoners in de zeer
directe omgeving dat overlast ondervindt, beoordelen van de plek van de boom in de wijk (in een
mooie rij of naast een parkeerplaats), etc. Dergelijke criteria dienen immers ook te worden
gehanteerd bij de individuele aanvraag van dergelijke omgevingsvergunningen.
Door deze beslissingen zoveel mogelijk objectiveren en ze zo mogelijk in samenhang, maar ook per
gekozen deelgebied, te behandelen wordt de beslissing consequenter, beter verdedigbaar en
daarmee ook meer acceptabel. De besluitvorming zal moeten voldoen aan een eventuele
(incidentele) juridische toetsing.
Het is noodzakelijk voor een goed proces om met de direct betrokkenen de criteria en besluitvorming
te bepalen en te bespreken. Gelet op de nu ontstane situatie valt het te overwegen om zoveel als
mogelijk individuele gesprekken met (groepjes) bewoners te voeren.
Een veel directere benadering
van bewoners kan het vertrouwen ons inziens beter doen herstellen dan de zoveelste algemene
bijeenkomst.
Het raadsvoorstel is onvoldoende duidelijk in het benoemen van de criteria, die leiden tot de eerste
inventarisatie. Helderheid hierover is vereist. Het is bijvoorbeeld onbekend of ook een eventueel
noodzakelijke uitdunning van bomen een rol speelt in deze inventarisatie.
De kwaliteit van de besluitvorming kan toenemen door de inventarisatie-criteria te verbinden met de
individuele klachten van overlast. Bijvoorbeeld door het besluit om een bomenrij uit te dunnen te
laten samenvallen met een boom die overlast veroorzaakt. 3
Toekomstvisie
Tot slot acht de Samenwerkgroep het raadzaam dat de gemeente haar visie geeft op de toekomst
van de platanen in de wijk. Platanen hebben een levensduur van honderden jaren. De vraag of de
gemeente het komende decennium nog verdere plannen heeft met deze bomen leeft in de wijk.
De Samenspraakgroep
maandag 26 januari 2015
Samenspraakgroep over Platanen: Gemeente heeft vertrouwen betrokkenen verloren en raadsvoorstel onvoldoende duidelijk in benoemen van criteria
