Eén van de belangrijkste en meest beeldbepalende monumenten van Zoetermeer, de kerktoren van de
Oude Kerk aan de Dorpsstraat, is dringend aan restauratie toe. Om de restauratie te kunnen financieren
heeft het College van Kerkrentmeesters van de Protestantse Gemeente Zoetermeer (PGZ) de gemeente
Zoetermeer om hulp gevraagd.
In motie 1411-39 (Laat de toren naast de Oude Kerk niet vallen – geen
‘gruis’ in plaats van ‘bruis’) is het college gevraagd een voorstel te doen voor zowel het eenmalige
onderhoud als het benodigde meerjarige onderhoud van de kerktoren. Eerder informeerde het college de
raad over de tussenstand via een memo in de weekberichten van 30 april.
Om hier aan te kunnen voldoen is zowel een eenmalige als een structurele financiële bijdrage in restauratieen
onderhoudskosten nodig. Onder het motto ‘gelijke monniken, gelijke kappen’ wordt voorgesteld de
structurele bijdrage uit te strekken tot alle Zoetermeerse monumenten. Dit voorkomt een scheve verhouding
ten opzichte van andere monumenteigenaren en geeft beter inhoud aan de doelstelling van de
programmabegroting ‘Bevorderen bruis, levendige stad, Zoetermeer is trots op haar historie en haar
culturele erfgoed’.
In de Perspectiefnota 2016 stelt het college voor een eenmalige bijdrage in de restauratie- en
onderhoudskosten van de kerktoren van de Oude Kerk en een structurele bijdrage in de onderhoudskosten
van alle Zoetermeerse monumenten (ook voor wat betreft het meerjarige onderhoud van de kerktoren) te
leveren. De raad beslist in de integrale afweging tijdens het voorjaarsdebat over de bijdragen. In dit memo
geeft het college vooruitlopend op het voorjaarsdebat een korte toelichting op het voorstel.
Aanpak
De kerktoren is opgebouwd uit een laatgotische bakstenen onderbouw uit de tweede helft van de vijftiende
eeuw en een houten bekroning uit 1642. Uit onderzoek is gebleken dat zowel de bakstenen onderbouw als
de houten bekroning zoveel gebreken vertonen dat een restauratie van de toren dringend noodzakelijk is.
Van Hoogevest Architecten heeft voor de Protestantse Gemeente Zoetermeer een restauratieplan
opgesteld. De totale restauratiekosten worden begroot op € 653.380.
Door het rijk is een bijdrage van € 35.564 toegezegd via het BRIM (Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding
Monumenten). Voor deze subsidie wordt een cofinanciering van 35% gevraagd. Via het eigen fonds van de
kerk is daarom € 19.150 gereserveerd
Voor het resterende bedrag van € 598.666 heeft de Protestantse Gemeente Zoetermeer een beroep gedaan
op de Projectsubsidie Restauratie Rijksmonument Zuid-Holland bij de provincie. Een voorwaarde voor
toekenning is dat de aanvrager over een cofinanciering van minimaal 50% beschikt, te weten € 299.333.
De Protestantse Gemeente Zoetermeer streeft ernaar om via de gemeente Zoetermeer, particuliere fondsen
en acties dit bedrag bij elkaar te krijgen.
Het College van Kerkrentmeesters van de PGZ heeft elf particuliere fondsen die projecten op het gebied van
monumenten en erfgoed ondersteunen, aangeschreven met het verzoek om een bijdrage te leveren voor het
behoud van dit historische monument. De uitkomst is op dit moment nog niet bekend.
Veel fondsen
beslissen op vastgestelde tijdstippen een paar maal per jaar op een aanvraag, waardoor het enige tijd kan
duren voordat de besluiten zijn genomen. Het is echter op voorhand duidelijk dat deze bijdragen nooit het
gehele benodigde bedrag zullen dekken.
Zekerheid over een gemeentelijke bijdrage verhoogt de kansen sterk op toekenning van gelden van fondsen
en derden.
Het college acht de kerktoren belangrijk genoeg om nu die zekerheid te bieden aan de
Protestantse Gemeente Zoetermeer.
Benodigde inzet
Er wordt daarom rekening gehouden met een substantiële bijdrage aan de restauratiekosten vanuit de
gemeente Zoetermeer. Gedacht wordt aan € 275.000 waarmee de aanvrager een flink eind op weg is
geholpen. Het resterende bedrag dient door de Protestantse Gemeente Zoetermeer te worden opgebracht
door middel van de fondsen, giften en door publieksacties, bijvoorbeeld tijdens de Open Monumentendag in
september 2015.
In motie 1411-39 wordt het college ook gevraagd een voorstel te doen voor de toekomst, namelijk voor het
meerjarige onderhoud en beheer van de toren. Dit vereist een structurele financiële bijdrage die het college
wil uitstrekken tot alle Zoetermeerse monumenten om scheve verhoudingen ten opzichte van andere
monumenteigenaren te voorkomen. Voor deze structurele bijdrage in het onderhoud van alle Zoetermeerse
monumenten (waaronder de kerktoren) vanaf 2016, wordt € 75.000 gevraagd.
donderdag 4 juni 2015
Gemeente steekt € 275.000 in restauratie kerktoren van de Oude Kerk aan de Dorpsstraat Zoetermeer
