Zoetermeer heeft dezelfde problematiek met criminele en overlastgevende jeugd zoals we die kennen in
andere grote steden, en die (hardnekkige) problematiek moet worden aangepakt, nu en in de toekomst. Een
gerichte aanpak van criminele en overlastgevende jeugd en hun gezin voorkomt delinquent gedrag of
herhaling hiervan door het stimuleren van een duurzame gedragsverandering van de jongeren. In eerste
instantie wordt gekeken naar preventieve maatregelen door hulp aan te bieden, zorg te verlenen en een
zinvolle dagbesteding te organiseren. Daarbij wordt rekening gehouden met de schoolcultuur, straatcultuur
en thuiscultuur. Als preventie niet werkt moet repressief worden ingegrepen. Dit vereist nauwe
samenwerking tussen zorgpartners, politie en gemeente onder regie van de gemeente.
De politie geeft aan dat de ‘nieuwe lichting’ jeugdigen nog ambitieuzer zal zijn in delinquent gedrag dat
vooral de zogenaamde ‘High Impact Crimes’ tot gevolg heeft: overvallen, straatroven en woninginbraken. De
politie en het Openbaar Ministerie pleiten daarom voor het doorzetten van de in 2014 (tijdelijk) ingezette
aanpak van het jeugdnetwerk. De Meerpuntpartners hebben eveneens aangegeven de aanpak de
ondersteunen. Deze moet worden voortgezet om de problematiek beheersbaar te houden en te voorkomen
dat in Zoetermeer een groot crimineel jeugdnetwerk ontstaat.
In de perspectiefnota doet het college een voorstel voor een meerjarige aanpak van criminele en
overlastgevende jeugd. In dit memo wordt vooruitlopend op het voorjaarsdebat een korte toelichting op het
voorstel gegeven.
De meerjarige aanpak van criminele en overlastgevende jeugd draagt bij aan het verwezenlijken van de
doelstellingen van de programmabegroting: een succesvolle integrale aanpak van het netwerk zorgt voor
daling van het aantal woninginbraken en verhoging de veiligheid van de Zoetermeerders.
Aanpak
De persoons- (en eventueel gezins)gerichte aanpak heeft als hoofddoel het stimuleren van een duurzame
positieve gedragsverandering van de jongeren. In eerste instantie wordt gekeken naar preventieve
maatregelen. Als deze niet blijken te werken moet repressief worden ingegrepen. Het netwerk bestaat
momenteel uit ongeveer 100 jongeren.
De werkwijze is erop gericht het jeugdnetwerk te ontwrichten en op het voorkomen van nieuwe aanwas.
Crimineel gedrag wordt voorkomen door in gesprek te gaan met de jongeren en hen alternatieven aan te
bieden, maar ook door repressieve maatregelen tegen spilfiguren (kopstukken). Dit vereist nauwe
samenwerking tussen zorgpartners, politie en gemeente onder regie van de gemeente. Op hoofdlijnen kent
de aanpak van jeugdgroepen de volgende onderdelen:
- het opstellen en beheren van integrale dossiers;
- het organiseren en voorzitten van integrale casuïstieke overleggen;
- het maken van persoons- en gezinsgerichte plannen van aanpak in samenspraak met
Meerpuntpartners (waaronder scholen) en de lokale Kamer Veiligheidshuis;
- afspraken maken met scholen over directe uitwisseling van informatie over verzuim, overlast etc.;
- aandacht voor nazorg.
De aanpak van criminele en overlastgevende jeugd wordt uitgevoerd door een projectleider, een
informatieanalist en twee netwerkregisseurs veiligheid. Dankzij de focus en inzet van de zaaksofficier van
het Openbaar Ministerie voor jeugdproblematiek zijn politie en gemeente ook goed op de hoogte van de
procesgang van de jongeren bij het OM. De netwerkregisseurs veiligheid zijn verantwoordelijk voor de
individuele plannen voor de jongeren. Belangrijk daarbij is direct contact met de jongere en zijn netwerk
(school, gezin, zorg etc). De netwerkregisseurs spelen de komende periode een cruciale rol in het
versterken van het contact met de gemeenschappen, en kunnen worden ingezet als ‘zorgcoördinator’ voor
jeugdoverlast en -criminaliteit en radicalisering.
De meerjarige aanpak criminele en overlastgevende jeugd stelt Zoetermeer in staat om de problematiek
beheersbaar te houden. Als de aanpak slaagt, wordt voorkomen dat jongeren uit het netwerk als groep
crimineel gedrag vertonen. Zonder deze aanpak is het risico zeer reëel dat het aantal High Impact Crimes
(woninginbraken, straatroven, overvallen) stijgt, het gevoel van onveiligheid stijgt en het inwoners zich niet
24 uur per dag veilig voelen in de stad. Zorg voor veiligheid is een basistaak van de overheid. Met deze
aanpak laten wij aan onze inwoners zien dat wij criminaliteit voorkomen, zorgen voor mensen die het moeilijk
hebben en meerjarige overlast niet tolereren.
Benodigde inzet
De aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit betekent veel werk. Er spelen veel partijen een rol en de
aanpak is vaak een mix van meerdere maatregelen. De aanpak is uitvoerend, er worden afspraken gemaakt,
vaak op het scherpst van de snede in tijd (bijvoorbeeld door deadlines in verband met een rechtszitting, een
eerste schooldag, nazorg ex-gedetineerden etc). Daarnaast gaat het om het goed vastleggen van acties,
van resultaten van scenario's, van afspraken en van kengetallen. De aanpak wordt uitgevoerd door een
projectleider, een informatieanalist en twee netwerkregisseurs.
Financiering van trajecten via jeugdzorg, jongerenwerk of bijvoorbeeld coaching geschiedt via de reguliere
budgetten. Het kan voorkomen dat er met spoed moet worden ingegrepen en dat een aanvraag voor een
regulier traject te lang duurt.
Het college wil beter gebruik maken van kengetallen en hierop sturen. Voorbeelden van kengetallen zijn
meldingen overlast politie, meldingen overlast gemeente of wijkteams, het aantal hulpverleningstrajecten en
het resultaat hiervan, het aantal jongeren bij jongerenwerk in ambulante hulp etc. Sturing op output is
efficiënter en gerichter. Zo kan bijvoorbeeld worden voorkomen dat hulpverleningstrajecten nodeloos lang
worden ingezet. Mede doordat de huidige aanpak nog in de kinderschoenen staat is hiervoor nog te weinig
aandacht en capaciteit. Om op alle 100 dossiers al deze kengetallen bij te houden is extra administratieve
capaciteit nodig.
Deze bezetting is voldoende om de problematiek beheersbaar te houden.
In de aanpak van radicalisering en van jeugdoverlast en -criminaliteit kunnen wel dezelfde functies binnen de
gemeente gebruikt worden, zoals de informatiespecialist en administratieve ondersteuning. Door de
verwachte synergie met de aanpak van de netwerkregisseurs voor radicalisering is vanaf 2017 minder
capaciteit nodig.
(zoetermeer.nl)
woensdag 22 april 2015
100 criminele en overlastgevende jongeren in Zoetermeer
