Gemeentelijke uitgaven komen onder druk te staan als gemeenten onvoldoende
beleidsruimte krijgen bij de decentralisaties. Het COELO heeft berekend dat deze
druk kan oplopen tot € 6,1 miljard.
Volgens VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma geeft het COELO-rapport
'zonneklaar weer dat gemeenten maar heel beperkt mogelijkheden hebben om zelf
hun beleid vorm te geven. Het Rijk heeft te veel touwtjes in handen.'
Voorzieningen schrappen
Anders dan het Rijk mogen gemeenten geen begrotingstekort hebben. Maar de
mogelijkheden die gemeenten hebben om hun begroting sluitend te krijgen, zijn
heel beperkt. Verhogen van belastingen om zo meer inkomsten te krijgen, is geen
optie. Daarvoor zijn de belastinginkomsten te beperkt (3%). Gemeenten moeten dus
hun uitgaven beperken en dat betekent veelal dat zij voorzieningen moeten
schrappen.
Financieel afhankelijk
Gemeenten zijn voor de uitvoering van het grootste deel van hun taken
afhankelijk van geld van het Rijk. Als het Rijk bezuinigt op de bijdrage aan
gemeenten, moeten gemeenten het beleid aanpassen dat op basis van lokale
verkiezingsprogramma’s tot stand is gekomen. Dat ondermijnt de lokale democratie
en de beleidskeuzes die gemeenten samen met hun inwoners maken. Het
COELO-rapport laat zien dat de verhouding tussen Rijk en gemeenten op dit punt
scheef is en alleen maar schever wordt na de decentralisatie van taken op het
gebied van werk, zorg en jeugd.
Lokaal belastinggebied
De VNG vindt dan ook dat opnieuw een discussie moet worden gevoerd over een
verruiming van het lokale belastinggebied. Jorritsma: 'Dat betekent
uitdrukkelijk niet dat wij pleiten voor méér belastingen. We willen een andere
verdeling van de belastingen.' Door te zorgen dat er een groter deel van de
belastingen rechtstreeks naar gemeenten gaat, kunnen gemeenten ook écht samen
met hun inwoners bepalen hoeveel geld zij over hebben voor bepaalde
voorzieningen. De VNG komt in 2014 met een uitgewerkte visie op het lokale
belastinggebied.(vng)
