Het Zoetermeerse college heeft op 2 juli 2013 besloten de Kadernota
Samenspraak ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Samenspraak
is de nieuwe term voor een vernieuwde vorm van burgerparticipatie. In deze tijd
van terugtredende overheid en 'eigen kracht' van de burger is het passend om aan
samenspraak te doen.
Door de kadernota Samenspraak weet de stad wat de gemeente wel en niet doet
als het om samenspraak gaat, welke rol de gemeente en het bestuur hebben en
welke verantwoordelijkheid bewoners hebben, en hoe de raad op samenspraak kan
toezien.
Meer vertrouwen in bewoners
Patrick van Domburg (wethouder Communicatie): 'Het college vindt dat bewoners meer vertrouwen verdienen en dat de overheid meer moet durven loslaten in de samenspraak met de stad. We legden dat al vast in ons collegeprogramma. Steeds meer actieve burgers vragen de gemeente hun initiatieven te faciliteren en ruimte te geven, bijvoorbeeld door minder regelgeving. In de kern moeten inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners de ruimte en de instrumenten hebben om mee te doen met vormgeving over uitvoering van gemeentelijk beleid. Of, nog beter: zelf dat initiatief kunnen nemen om de leefomgeving in Zoetermeer te verbeteren.'
Andere rolopvatting gemeente
Met de kadernota en de nog op te stellen samenspraakwijzer krijgen de al bestaande gemeentelijke participatievisie en participatie- en inspraakverordening meer 'handen en voeten'. Als de samenleving zelf met initiatieven komt, die organiseert of uitvoert, moet de overheid eigenlijk daarin als participant optreden. Bestuurders, raadsleden en ambtenaren moeten dan vaak juist op hun handen gaan zitten en het initiatief aan de stad overlaten.
Dat vergt een andere rolopvatting dan die van een traditionele gemeente. Initiatiefnemers moeten ruimte krijgen, zonder het initiatief over te nemen. Bestuurders en ambtenaren leggen burgers niet alleen uit wat volgens de regels niet kan, maar bieden ook handvatten aan Zoetermeerders om hun initiatieven zo goed mogelijk door de procedures te leiden. Van Domburg: 'Samenspraak moeten we meer en meer gaan toepassen. Als de stad ons erop wijst dat het anders kan of moet, of op een andere manier op meer draagvlak kan rekenen, moet de gemeente daar naar luisteren.'
Werkwijze gemeente: omgevingsbewust werken
Samenspraak kan op veel verschillende manieren. Binnen Zoetermeer is 'omgevingsbewust werken' de werkwijze om samenspraak vorm te geven. Op basis van deze kadernota wordt een praktische Samenspraakwijzer gemaakt waarin die methode is verwerkt.
Visie Wijkgericht Werken
Als de rol van de gemeente door samenspraak verandert, verandert ook de manier waarop de gemeente haar werk organiseert, zeker op wijk- en buurtniveau. Samen met de kadernota Samenspraak is ook de aanzet tot een nieuwe visie Wijkgericht Werken naar de raad verstuurd.
Op wijk- en buurtniveau worden de maatschappelijke netwerken van bijvoorbeeld bewoners, bewonersorganisaties of maatschappelijke partners veel meer van belang. Tussen die belanghouders moet die samenspraak plaats vinden. Een voorbeeld van zo'n netwerk is Meerpunt, het Zoetermeerse centrum voor jeugd en gezin. Daarin werken tientallen partners aan een gezamenlijk geformuleerd doel: één gezin, één plan, één aanpak. De ervaring die de gemeente hier mee op heeft gedaan wordt op meer terreinen ingezet.
Samenspraak in de bloeistad
'De stad Zoetermeer is inmiddels uitgegroeid, maar blijft in beweging. We moeten de bestaande wijken en buurten verder verbeteren', aldus Patrick van Domburg. 'Dat betekent dat er in wijken en buurten bijvoorbeeld nieuwe gebouwen komen, of dat er zaken veranderen of vernieuwen. Bepaalde inwoners of organisaties zijn daar blij mee, anderen niet. Daarom is deze samenspraak nodig, om met elkaar te blijven praten over hoe die veranderingen vorm krijgen.'
Meer vertrouwen in bewoners
Patrick van Domburg (wethouder Communicatie): 'Het college vindt dat bewoners meer vertrouwen verdienen en dat de overheid meer moet durven loslaten in de samenspraak met de stad. We legden dat al vast in ons collegeprogramma. Steeds meer actieve burgers vragen de gemeente hun initiatieven te faciliteren en ruimte te geven, bijvoorbeeld door minder regelgeving. In de kern moeten inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners de ruimte en de instrumenten hebben om mee te doen met vormgeving over uitvoering van gemeentelijk beleid. Of, nog beter: zelf dat initiatief kunnen nemen om de leefomgeving in Zoetermeer te verbeteren.'
Andere rolopvatting gemeente
Met de kadernota en de nog op te stellen samenspraakwijzer krijgen de al bestaande gemeentelijke participatievisie en participatie- en inspraakverordening meer 'handen en voeten'. Als de samenleving zelf met initiatieven komt, die organiseert of uitvoert, moet de overheid eigenlijk daarin als participant optreden. Bestuurders, raadsleden en ambtenaren moeten dan vaak juist op hun handen gaan zitten en het initiatief aan de stad overlaten.
Dat vergt een andere rolopvatting dan die van een traditionele gemeente. Initiatiefnemers moeten ruimte krijgen, zonder het initiatief over te nemen. Bestuurders en ambtenaren leggen burgers niet alleen uit wat volgens de regels niet kan, maar bieden ook handvatten aan Zoetermeerders om hun initiatieven zo goed mogelijk door de procedures te leiden. Van Domburg: 'Samenspraak moeten we meer en meer gaan toepassen. Als de stad ons erop wijst dat het anders kan of moet, of op een andere manier op meer draagvlak kan rekenen, moet de gemeente daar naar luisteren.'
Werkwijze gemeente: omgevingsbewust werken
Samenspraak kan op veel verschillende manieren. Binnen Zoetermeer is 'omgevingsbewust werken' de werkwijze om samenspraak vorm te geven. Op basis van deze kadernota wordt een praktische Samenspraakwijzer gemaakt waarin die methode is verwerkt.
Visie Wijkgericht Werken
Als de rol van de gemeente door samenspraak verandert, verandert ook de manier waarop de gemeente haar werk organiseert, zeker op wijk- en buurtniveau. Samen met de kadernota Samenspraak is ook de aanzet tot een nieuwe visie Wijkgericht Werken naar de raad verstuurd.
Op wijk- en buurtniveau worden de maatschappelijke netwerken van bijvoorbeeld bewoners, bewonersorganisaties of maatschappelijke partners veel meer van belang. Tussen die belanghouders moet die samenspraak plaats vinden. Een voorbeeld van zo'n netwerk is Meerpunt, het Zoetermeerse centrum voor jeugd en gezin. Daarin werken tientallen partners aan een gezamenlijk geformuleerd doel: één gezin, één plan, één aanpak. De ervaring die de gemeente hier mee op heeft gedaan wordt op meer terreinen ingezet.
Samenspraak in de bloeistad
'De stad Zoetermeer is inmiddels uitgegroeid, maar blijft in beweging. We moeten de bestaande wijken en buurten verder verbeteren', aldus Patrick van Domburg. 'Dat betekent dat er in wijken en buurten bijvoorbeeld nieuwe gebouwen komen, of dat er zaken veranderen of vernieuwen. Bepaalde inwoners of organisaties zijn daar blij mee, anderen niet. Daarom is deze samenspraak nodig, om met elkaar te blijven praten over hoe die veranderingen vorm krijgen.'
