De komende weken onderhandelt het kabinet over aanvullende bezuinigingen. Deze bezuinigingen zijn noodzakelijk om te voldoen aan de begrotingseisen die de Europese Unie aan lidstaten stelt. Er wordt in reactie op de CPB-cijfers gesproken over bezuinigingen van € 9 miljard, die kunnen oplopen tot € 16 miljard. Dit kan gevolgen hebben voor de grootte van het gemeentefonds.
Gemeenten zijn gestart met de voorbereiding van de begroting 2013. Veranderingen in het gemeentefonds zijn van directe invloed op deze voorbereiding.
De gevolgen voor het gemeentefonds van nieuwe bezuinigingen zijn afhankelijk van door het kabinet te maken keuzes en resultaten van de onderhandelingen.
Koppeling gemeentefonds en uitgaven departementen
De ontwikkeling van het gemeentefonds is gekoppeld grofweg aan de ontwikkeling van de uitgaven van de departementen. Als er bezuinigd wordt op zorg of sociale zekerheid of als de belastingen worden verhoogd, heeft dat geen gevolgen voor het gemeentefonds. In alle bezuinigingen op de departementen ( met uitzondering van ontwikkelingssamenwerking en de uitgaven voor Europa) deelt het gemeentefonds grosso modo met 17%.
Voor de aankomende bezuinigingen zijn er twee opties die bij benadering de gevolgen voor het gemeentefonds kunnen inschatten: een rekenregel van het Ministerie van Financiën en de bezuinigingen die bij regeerakkoord zijn afgesproken.
Rekenregel Ministerie van Financiën
Tot nu toe was de rekenregel die het Ministerie van Financiën hanteerde als volgt: van alle uitgavenbeperkende maatregelen die een kabinet neemt, slaat ongeveer de helft neer bij de departementen en de overige helft bij sociale zekerheid en zorg.
Bij een bezuiniging van een miljard slaat € 500 miljoen neer bij de departementen (hiervan 17% voor het gemeentefonds) en de andere € 500 miljoen bij de sectoren zorg en sociale zekerheid. Dat betekent dat voor iedere miljard die het kabinet besluit om daadwerkelijk de uitgaven te verlagen, € 85 miljoen terechtkomt bij het gemeentefonds.
Bezuinigingen bij regeerakkoord.
Een andere rekenregel is te herleiden uit de € 18 miljard bezuinigingen die het kabinet bij regeerakkoord afsprak. Daarvan kwam € 1,3 miljard terecht bij het gemeentefonds. Dat is 7,2 %. Op basis van deze ervaring is te beredeneren dat het gemeentefonds ongeveer 7% meedeelt in het totale bezuinigingspakket.
Uiteraard zullen bij de uitgavenbeperkende maatregelen ook specifieke uitkeringen verder in beeld komen. De financiële gevolgen laten zich echter nog lastig voorspellen.(vng)
maandag 5 maart 2012
Aanvullende bezuinigingen zullen grote gevolgen hebben voor omvang gemeentefonds
