Vorig jaar bleek dat er ruim 4 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte leeg staat en niet voor andere doeleinden wordt gebruikt. Met de huidige afname van de vraag naar kantoorruimte zal dat alleen maar toenemen zeker nu steden als Zoetermeer gewoon willen doorgaan met het bouwen van kantoorpanden. Jammer genoeg lijkt het in veel gevallen voor eigenaren van leegstaande kantoorpanden niet rendabel te zijn om hun kantoren (al dan niet tijdelijk) om te vormen tot woonruimte.Liever leegstand of afbraak dan ombouwen lijkt de tendens.
Tegelijkertijd zit de woningmarkt op slot en is het voor bepaalde groepen zoals startende jongeren en studenten lastig om passende woonruimte te vinden. Transformatie van een deel van de leegstaande kantoren in woningen kan bijdragen aan de oplossing van het huisvestingsprobleem en het oplossen van de leegstand.
Met de digitale handleiding ‘Wonen buiten kantoortijd’ kunnen diverse partijen zoals gemeenten en vastgoed eigenaren het initiatief tot transformatie nemen. De handleiding behandelt zowel permanente als tijdelijk verbouw.
Op dinsdag 21 februari presenteert de SEV: Wonen buiten kantoortijd: Handleiding voor permanente of tijdelijke transformatie van kantoorgebouwen.
Maarten van Poelgeest, wethouder volkshuisvesting van Amsterdam zal handleiding in ontvangst nemen tijdens ‘Talk of the town’. Vanaf dat moment is de handleiding kosteloos te downloaden via de site van de SEV.
Kantoor mag verbouwd tot woning
In maart 2011 heeft toenmalig minister Donner al maatregelen genomen die het mogelijk maken om kantoorpanden om te bouwen tot woningen.Echter de gemeente Zoetermeer heeft nog geen grote stappen ondernomen om de enorme leegstand in de stad aan te pakken.
persbericht 2011
Door de bouwvoorschriften te versoepelen hoopt minister Piet Hein Donner (Binnenlandse Zaken) te bewerkstelligen dat meer leegstaande kantoren worden verbouwd tot woningen.
Nieuwe woningen moeten voldoen aan het Bouwbesluit. Voor in een grijs verleden gebouwde kantoren is dat vaak te hoog gegrepen, omdat de voorschriften in de loop der jaren veel strenger zijn geworden. Gemeenten kunnen daar ook nu al ontheffing voor verlenen, maar Donner wil die verplichting geheel wegnemen.
Op die manier hoopt hij dat meer plannen van de grond komen om leegstaande kantoren te verbouwen tot woningen. De aanpassing van de wet treedt volgend jaar in werking, beloofde hij gisteren de Tweede Kamer, zo schrijft Het Parool.
Leegstand van kantoren is een groot probleem, vooral in Amsterdam en omstreken. In 2010 stond veertien procent van de kantoorruimte in Nederland leeg. In Amsterdam staat 1,4 miljoen vierkante meter kantoorruimte leeg; dat is achttien procent van de totale voorraad in de stad. Een aanzienlijk deel daarvan staat al jaren leeg en kan zo langzamerhand worden afgeschreven.
Maar voor veel eigenaren is het aantrekkelijker om de kantoren leeg te laten staan. De waarde van kantoorpanden is hoger dan die van woningen of bedrijfsterreinen, zodat ze de panden liever als kantoren in hun boekhouding hebben staan. Verschillende politieke partijen drongen er daarom bij het kabinet op aan om nog een stap verder te gaan, zodat eigenaren geprikkeld worden hun verlies te nemen.
Een Kamermeerderheid bepleitte bijvoorbeeld een verlaging van het btw-tarief voor de ombouw van kantoorpanden naar woningen van negentien naar zes procent. PvdA en D66 willen daarnaast de fiscale aftrekbaarheid van leegstaande kantoorgebouwen beperken.
Maar het kabinet wil het verbouwen van kantoren niet financieel stimuleren. De woningmarkt zit al in zwaar weer, redeneerde minister Donner. 
Bovendien staan veel van de verouderde kantoorpanden aan de rand van de stad en zijn zij alleen al daarom niet geschikt voor woningen. "We moeten niet met overheidsgeld een bestand van tweederangswoningen financieren", vindt Donner.
Volgens hem zijn niet alle leegstaande kantoren geschikt voor ombouw naar woningen. Het is soms beter om kantoren te slopen, zei Donner. "Dan komt er ook weer ruimte vrij voor nieuwbouw."
-------------------------------------------------
Expertteam kantoortransformaties
Een ’expertteam kantoortransformaties’ gaat adviseren over herbestemming van kantoorruimte naar wonen. Het team is een initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Uitvoerder AgentschapNL is voor een pilotproject op zoek naar leegstaande kantoorpanden met woonpotentie.
Woonruimte creëren
Ook woningcorporaties komen in aanmerking voor dit project, vertelt Joris van den Heuvel van AgentschapNL. ‘Wij horen het graag als corporaties in leegstaande kantoorpanden woonruimte willen creëren of daar al mee bezig zijn. Het project is onder meer gericht op specifieke doelgroepen. Het kan bijvoorbeeld gaan om starterswoningen, woonzorgcombinaties of huisvesting van EU-migranten.’
Aanmeldingen met potentie worden gekoppeld aan experts. Die gaan adviseren over bouwkundige wet- en regelgeving, projectorganisatie, financiering en fiscale mogelijkheden.
Kennis en ervaring
Het expertteam is een samenwerkingsverband tussen het ministerie, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en AgentschapNL. Het team heeft niet alleen een adviserende rol, maar is ook opgericht om zoveel mogelijk kennis en ervaring in huis te halen. Corporaties hebben nog maar beperkte ervaring met kantoortransformaties, terwijl er wellicht veel kansen en mogelijkheden liggen.
Handleiding SEV
Vandaag publiceert de SEV (Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting) een handleiding kantoortransformaties voor woningcorporaties. AgentschapNL heeft contact met de SEV, maar het expertteam staat los van de handleiding.
Bericht rijksoverheid (Economische zaken)
Kantoortransformatie
Leegstaande kantoren vragen om een creatieve aanpak. Leegstand bedreigt niet alleen de leefbaarheid van de directe omgeving, maar ook het vestigingsklimaat voor bedrijven. Aan de andere kant is er in veel gemeenten vraag naar woonruimte. Om de transformatie van kantoren te faciliteren is een expertteam ingesteld.
De deskundigen van het expertteam staan gemeenten bij met kennis en kunde van uiteenlopende onderwerpen, zoals het toepassen van bouwkundige wet- en regelgeving, projectorganisatie, financiering, fiscale mogelijkheden, woon- en inrichtingsconcepten en de matching van eigenaren en potentiële afnemers. Het expertteam is een samenwerking van Agentschap NL, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).Contact
Heeft u als gemeente, eigenaar of als andere belanghebbende een vraag over de mogelijkheden van kantoortransformatie of wilt u een potentieel project aanmelden voor ondersteuning? Neem dan contact op via kantoortransformatie@agentschapnl.nl of telefonisch met Joris van den Heuvel of Ivo Latuperisa via het nummer 088-602 5380 (secretariaat).
Kosten
De hoogte van de kosten hangt af van de inzet van de experts. 50% wordt vergoed door het ministerie van BZK, 50% van de inzet wordt door de gemeente en/of de gezamenlijke belanghebbenden zelf gefinancierd.
Meer informatie
- In de publicatie 'Transformatie van leegstaande kantoren gaat niet vanzelf' is voor een tiental projecten, samen met gemeenten en eigenaren, verkend hoe leegstaande kantoren sneller een nieuwe (woon)bestemming kunnen krijgen. In de brief van de Minister van BZK aan de Tweede Kamer, behorende bij de publicatie, geeft de Minister aan in 2012 een aantal ervaringsdeskundigen in te zetten om – in samenwerking met de VNG – gemeenten bij te staan bij het transformeren van kantoren in woonruimte;
- Het Nationaal Programma Herbestemming van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met de Nationale Agenda Herbestemming. Deze gezamenlijke agenda van een groot aantal organisaties bevat activiteiten om het brede veld van herbestemming te stimuleren;
- Het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren van het ministerie van Infrastructuur en Milieu bevat acties en verkenningen gericht op vermindering van de structurele kantorenleegstand en het voorkomen van meer leegstand;
- De Handreiking van de VNG helpt gemeenten bij de aanpak van leegstand van gebouwen.
