Internet verandert het publiek debat
De komst van het internet heeft het publieke debat fundamenteel veranderd. Hierdoor ontstaan bewust of onbewust nieuwe regels: over omgangsvormen, de openbaarheid van informatie, censuur, privacy en hoor en wederhoor. Om het denken hierover te stimuleren organiseert de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling een jaar lang een discussie op basis van zijn vandaag uitgebrachte preadvies:
De Nieuwe Regels van het Spel. Internet en publiek debat.
Internet heeft een ambivalente uitwerking op het publiek debat. Enerzijds hebben mensen veel mogelijkheden om informatie te vergaren en met elkaar uit te wisselen. Hun (potentiële) invloed op de politiek-maatschappelijke agenda is dan ook fors. Anderzijds vinden er allerlei vormen van in- en uitsluiting plaats. Ten onrechte suggereren het wijdverbreide gebruik van internet en de vele online discussieplatforms dat iedereen directe en vrije toegang tot informatie heeft. Vaak is voor internetgebruikers slechts een topje van informatie zichtbaar en vindbaar. Ze bevinden zich in zogeheten echokamers en krijgen steeds dezelfde informatie uit ogenschijnlijk verschillende, maar vaak dezelfde bronnen. Zoekmachines, sociale netwerksites en grote nieuwssites oefenen bovendien grote invloed uit op wat mensen te zien krijgen. Het preadvies beschrijft zowel de potentie van nieuwe media alsook de hieraan verbonden technische en sociale begrenzingen.
Een van de bevindingen is dat de overheid weinig participeert in de discussies op het internet. Zij concentreert zich op eigen discussies die weinig binding hebben met de soms heftige maatschappelijke online debatten. Afgezien van de vraag òf de overheid zich actief in allerlei spontane discussies moet gaan mengen, zal zij zich hier in elk geval toe moeten verhouden. Ze dient alert te zijn op de talloze kleine en grote online discussies die plotseling als een veenbrand kunnen oplaaien.
Een open en pluriform publiek debat is noodzakelijk voor een veerkrachtige democratie. Op het internet zijn de omgangsvormen en gedragscodes daarvoor nog niet uitgekristalliseerd. Dat is allereerst een opgave voor de samenleving zelf: internet- en dienstenaanbieders zullen bijvoorbeeld hun maatschappelijke verantwoordelijkheid waar moeten maken. Tegelijk heeft de overheid ook een rol als het bijvoorbeeld gaat om het tegengaan van strafrechtelijke overtredingen en het borgen van de nettoegankelijkheid. Over de invulling van deze nieuwe regels organiseert de Raad een jaar lang een brede discussie. Dat gebeurt offline en vanzelfsprekend ook online via www.denieuweregelsvanhetspel.nl. In 2012 komt de Raad op basis van de inbreng tijdens de discussie met een eigen advies.
(RMO)
zaterdag 3 september 2011
Invloed burgers via internet op de politiek-maatschappelijke agenda is fors toegenomen
