Kabinet in actie tegen nepnieuws in aanloop naar verkiezingen

De vrije meningsuiting is in Nederland een groot goed en functioneert in het algemeen goed. De verspreiding van desinformatie met als doel de democratische rechtsorde te ondermijnen en destabiliseren is een reële dreiging. In de eerste helft van 2019 zijn er verkiezingen voor Provinciale Staten, Waterschappen en het Europees Parlement. Die moeten vrij en eerlijk verlopen. Het kabinet zet daarom in op bewustwording en onderzoek naar desinformatie.

Het kabinet wil dat techbedrijven werken aan transparantie over de herkomst van informatie. Voor het ontmaskeren van desinformatie is een sterke en onafhankelijke pers en de wetenschap nodig. Als inmenging door statelijke actoren de politieke, economische stabiliteit of nationale veiligheid bedreigt, is een reactie van nationale overheden gerechtvaardigd. 

De verspreiding van desinformatie met als doel de democratische rechtsorde te ondermijnen en destabiliseren gebeurt meestal online. Bekende voorbeelden zijn Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen en desinformatie en trollen in het publieke online debat rond de Franse, Duitse, Zweedse verkiezingen en het Brexit-referendum, zo blijkt uit het rapport ‘Digitalisering van het nieuws; online nieuwsgedrag, desinformatie en personalisatie’ van het Rathenau Instituut. Hieruit blijkt ook dat er in Nederland nog geen grote negatieve impact op de samenleving is vanwege een sterk mediabestel, pluriforme nieuwsconsumptie en een hoog vertrouwen in de media. Hierdoor is het risico klein dat online “filter bubbels” ontstaan waarin mensen zich eenzijdig informeren over hun omgeving. Dit is een verworvenheid van de Nederlandse samenleving waar we zuinig op moeten zijn. In het regeerakkoord is jaarlijks daarom ook 5 miljoen euro extra vrijgemaakt voor onderzoeksjournalistiek. Inzet van nieuwe technologie, zoals artificiële intelligentie, bijvoorbeeld bij manipulatie van beeld en geluid, maakt het moeilijker om te bepalen wat echt is en wat niet. Hoewel er ook veel positieve kanten zitten aan technologische ontwikkelingen, onderschrijft het kabinet de conclusie van het Rathenau Instituut dat alertheid geboden is voor het misbruik daarvan, bijvoorbeeld door de verspreiding van desinformatie.

Uitgangspunten kabinet in tegengaan desinformatie

In het afgelopen jaar heeft het kabinet gesprekken gevoerd met media, online platforms, onderzoekers, techbedrijven en vertegenwoordigers van EU-lidstaten over het tegengaan van desinformatie. Uitgangspunten bij de aanpak van het kabinet zijn: 

1. De dreiging van desinformatie door statelijke actoren is reëel.
2. Rechtsstatelijke waarden en grondrechten staan altijd voorop: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van pers en het bevorderen van transparantie. De overheid bemoeit zich niet met de inhoud van boodschappen.
3. De kracht van onafhankelijke journalistiek is leidend. Een pluriform medialandschap is onontbeerlijk voor een gezonde democratie.
4. Het kabinet vertrouwt vooralsnog op zelfregulering van technologiebedrijven en spreekt hen aan indien nodig.
5. Mediawijsheid en digitale geletterdheid zijn belangrijke elementen in het tegengaan van de impact van desinformatie; het Rijk lanceert in februari een online bewustwordingscampagne.
6. Kennisontwikkeling door de wetenschap over het bestaan van desinformatie wordt gestimuleerd.
7. Coördinatie in Europees verband wordt verwelkomd, zeker als het gaat om bedreiging van de rechtsorde.

Het EU-actieplan tegen desinformatie

De Europese Commissie heeft vorige week een Actieplan tegen desinformatie aangenomen. Het kabinet is tevreden dat het belang van de vrijheid van meningsuiting als kernwaarde is opgenomen en dat men de essentiële rol van onafhankelijke pers, platforms en van het maatschappelijk middenveld benadrukt. Ook ligt de focus op het analyseren van trends of campagnes van desinformatie in plaats van op individuele nieuwsuitingen. Transparantie en controleerbaarheid van informatie staan voor het kabinet voorop. Het kabinet blijft zelf ook bezien in hoeverre er voldoende aandacht is voor manieren waarop techbedrijven verspreiding van desinformatie kunnen beperken zonder dat het ten koste gaat van de vrijheid van meningsuiting en pers.

Verkiezingen 2019: campagne aandacht mediawijsheid en onderzoek

In Nederland is het vertrouwen in de betrouwbaarheid van de verkiezingen hoog. Het kabinet is alert op eventuele ongewenste buitenlandse inmenging bij de verkiezingen. De betrokken ministeries staan doorlopend in nauw contact met elkaar om informatie en signalen van mogelijke inmengingsactiviteiten rond de verkiezingen te delen en te duiden en daarop zo nodig te acteren.

Voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 en de verkiezingen die in maart van dit jaar plaatsvonden heeft het kabinet de gemeenten gevraagd goed te analyseren waar kwetsbaarheden kunnen zijn in het verkiezingsproces en waar nodig maatregelen te treffen. Dit wordt herhaald voor de verkiezingen die in maart en mei 2019 gehouden gaan worden.

Het kabinet wil richting de verkiezingen voor Provinciale Staten en Waterschappen van 20 maart en de Europees Parlementsverkiezingen van 23 mei 2019 nog twee extra accenten leggen:

• Meer aandacht voor mediawijsheid. Bovenop wat al aan mediawijsheid gebeurt, bijvoorbeeld in het onderwijs, zet het kabinet in op een online bewustwordingscampagne. Hiermee wil het kabinet in februari 2019 burgers meer bewust maken van het fenomeen van desinformatie en de eigen verantwoordelijkheid in het herkennen daarvan. De bescherming van de vrijheid van meningsuiting en onafhankelijke journalistiek staan hierbij voorop. Het gaat dus niet om het inhoudelijk aanwijzen van desinformatie in individuele berichten. De campagne loopt door tot en met de verkiezingen voor het Europees Parlement. Daarnaast wordt gebouwd aan een lange termijn aanpak door meerdere partijen, onder andere uit het maatschappelijk middenveld om te werken aan een bredere bewustwordingsagenda over desinformatie.
• Meer kennisontwikkeling. Het kabinet zet op verzoek van de Tweede Kamer in op een onafhankelijk onderzoek naar de effecten van sociale media en internetzoekmachines op verkiezingen. Het onderzoek start begin 2019 en spitst zich toe op een kwantitatieve analyse van het gebruik van sociale media rond verkiezingen; aangevuld met een verdieping op een aantal casussen met een analyse over de interactie tussen sociale media, andere media, politici en burgers. Het onderzoek vindt plaats op basis van open bronnen en de gegevens worden geanonimiseerd verwerkt.

Read More

Minder strafbare bedreigingen tegen politici

In 2016 heeft het Team Bedreigde Politici van de politie-eenheid Den Haag 239 meldingen van een mogelijke bedreiging ontvangen. Dat waren er iets meer dan in 2015 toen het team 200 meldingen binnen kreeg. In 2016 zijn echter minder van die meldingen als strafbare bedreigingen beoordeeld (namelijk 65) dan in 2015 (toen dat er 92 waren).

Het OM heeft in 2016 65 van de 239 meldingen als strafbare bedreigingen beoordeeld. De overige 174 meldingen betroffen geen strafbare bedreigingen. In 2015 werden er nog 92 zaken als strafbare bedreiging geregistreerd. Het aantal strafbare bedreigingen is in 2016 dus afgenomen.
Van de 65 geregistreerde zaken heeft het OM in 14 zaken de verdachte gedagvaard of op een zogenaamde OM-hoorzitting gepland. In dat laatste geval beslist niet de rechter maar legt het OM een straf op. In 6 zaken uit 2016 heeft een rechter al uitspraak gedaan. De uitspraken van de rechtbanken varieerden van voorwaardelijke gevangenisstraffen (al dan niet in combinatie met werkstraffen), tot een (al dan niet deels voorwaardelijke) werkstraf. 1 Zaak is op een OM-hoorzitting afgedaan met een werkstraf. Tenslotte is er tweemaal een strafzaak tegen een jeugdige verdachte afgedaan met een reprimandegesprek door een officier van justitie. Van de genoemde 14 zaken zijn de overige nog niet op zitting geweest.

Verder heeft het OM 4 zaken geseponeerd, vanwege gebrek aan bewijs of omdat het feit (alsnog) niet strafbaar is bevonden. De politie heeft 7 zaken gesloten, bijvoorbeeld omdat een verdachte niet te traceren was. Er zijn 4 zaken tegen twee in het buitenland woonachtige verdachten naar die landen overgedragen met het verzoek om hun strafvervolging over te nemen. 36 van de 65 geregistreerde zaken uit 2016 zijn nog in behandeling bij de politie of bij het OM.

In 2016 zijn - nadat het persbericht van 2015 over bedreiging van politici was uitgebracht – nog 6 zaken uit 2015 op zitting afgedaan. In deze zaken zijn als straffen opgelegd: een onvoorwaardelijke gevangenisstraf, een deels voorwaardelijke gevangenisstraf en werkstraffen, al dan niet in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf. In één zaak is een verdachte met een maatregel door de rechtbank geplaatst in een psychiatrisch ziekenhuis.

Team Bedreigde Politici
Politici moeten hun werk ongehinderd kunnen doen. Het Team Bedreigde Politici van de regionale recherche van politie-eenheid Den Haag heeft als taak hieraan bij te dragen. Het team is verantwoordelijk voor de intake, tactische opvolging en afhandeling als het gaat om bedreigingen met een misdrijf gericht tegen politici en andere personen binnen het rijksdomein en het lokale domein (die werkzaam zijn in het gebied van politie-eenheid Den Haag).

Binnen het rijksdomein vallen onder meer de ministers, de staatssecretarissen maar ook bijvoorbeeld de voorzitter van de Raad van State en de Nationale Ombudsman. Onder het Haagse lokale domein vallen bijvoorbeeld alle burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden die werkzaam zijn bij een gemeente die behoort tot het verzorgingsgebied van politie-eenheid Den Haag.

Als politici een bedreiging ontvangen, dan kunnen zij hiervan melding doen bij het Team Bedreigde Politici. Dit team bekijkt in overleg met het OM Den Haag of er ook daadwerkelijk sprake is van een strafbare bedreiging volgens artikel 285 Wetboek van Strafrecht: als er bijvoorbeeld gedreigd wordt met een misdrijf tegen het leven of met zware mishandeling. Als dat het geval is, neemt dit team de aangifte van de politicus op en neemt de zaak in behandeling.

Read More

Facebook en BZK werken samen om Nederlanders naar de stembus te krijgen

Nederlandse Facebookgebruikers zien op verkiezingsdag een opvallende herinnering om te gaan stemmen bovenaan hun tijdlijn. Dit zogenaamde Voter Megaphone-bericht bevat een link naar een kaart waarop men het dichtstbijzijnde stemlokaal kan vinden. Daarnaast vraagt het Facebookers of ze al gestemd hebben, zodat ze dat kunnen delen met hun vrienden en familie. Deze tool wordt ingezet in het kader van de Elke Stem Telt campagne van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Minister Plasterk: "Ik ben blij dat we naast onze spotjes op tv en radio de samenwerking met Facebook zijn aangegaan om ook hét kanaal te kunnen inzetten dat zo populair is onder met name jongeren. Ik vind het belangrijk dat zij direct meedoen aan de democratie en het belang daarvan via Facebook ook delen met elkaar. Bewezen is dat de tool helpt elkaar te motiveren ook te gaan stemmen." De Voter Megaphone van Facebook was eerder populair tijdens de verkiezingen in de Verenigde Staten en het referendum in Groot-Brittannië.


Naast een oproep om te gaan stemmen, krijgen Nederlanders in de week voor de verkiezingen ook een herinnering in hun Facebook nieuwsoverzicht te zien dat ze hun stempas en identiteitsbewijs klaar moeten leggen. Met name jongeren raken hun stempas nog wel eens kwijt en worden zo dan doorverwezen naar elkestemtelt.nl, waar informatie staat over hoe je dan een nieuwe stempas aanvraagt.
(rijksoverheid.nl)

Read More

Plasterk: “ga stemmen”

Nederlanders zijn blij dat ze in een democratie leven, maar toch brengen veel stemgerechtigden geen stem uit bij de verkiezingen. Uit onderzoek blijkt dat zij vinden dat hun stem onvoldoende gehoord wordt, of dat hun stem toch niet het verschil maakt. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties lanceert daarom vandaag de campagne 'Elke stem telt', om aan te geven waarom stemmen zo belangrijk is: hoe meer mensen stemmen, dus gehoord worden, hoe beter onze democratie gaat werken.

Minister Plasterk: "Met ‘Elke stem telt’ wil ik ook vooral jongeren duidelijk maken dat zij het verschil kunnen maken in de koers van ons land. Zij zullen immers de gevolgen van de beslissingen van nu voelen. Naast spotjes op televisie en radio, zetten wij daarom ook SnapChat in om met jongeren in gesprek te gaan over de democratie. Ik juich toe dat er vanuit de samenleving ook allerlei initiatieven zijn om jongeren te motiveren te gaan stemmen.” Ook andere sociale media kanalen zoals Facebook worden ingezet om informatie te delen over bijvoorbeeld het tijdstip en de stempas, en mensen kunnen hierop aangeven op 15 maart of zij al gestemd hebben.
(rijksoverheid.nl)

Read More

Verkiezingskoorts in Zoetermeer

Vier plaatselijke partijen (CDA, D66, PvdA en VVD organiseerden woensdagavond een verkiezingsdebat in 2B-Home te Zoetermeer. Kandidaat kamerleden  Harm Brouwer (PvdA), Chris van  Dam  (CDA), Matthijs Sienot (D66) en Jeroen de Veth (VVD) debatteerden met elkaar over integratie, radicalisering, zorg, arbeidsmarkt, onderwijs en duurzaamheid.

De aanwezigen konden ook kennis maken met de Zoetermeerse kandidaten Rob Wessels (CDA) en Anja van Zantvoort (PvdA). Het debat werd voorgezeten door Lennie Huizer, voorzitter van de stichting Floravontuur. Bij alle onderwerpen kwam duidelijk naar voren dat de aanwezige partijen zich goed realiseerden dat de kiezer anno 2017 zekerheden zoekt.

Bij het eerste onderwerp is het de zekerheid op tijdige inburgering en kansen op werk. Er bleek bij allen een positieve grondhouding ten opzichte van integratie zolang de Nederlandse normen en waarden zeker gesteld zijn. Maar accepteer wel dat er verschillen zijn, aldus D66.  Bij het thema onderwijs en arbeidsmarkt speelde zekerheid op werk en dus op inkomen een rol. Minder flex- en meer vast werk, aldus het CDA dat terloops meldde het leenstelsel voor de bachelor opleidingen af te willen schaffen.

De zorg is een belangrijk item in deze verkiezingen. Allen waren het er over eens dat we in Nederland een prima zorgstelsel hebben. Er moeten echter noodzakelijke herstelreparaties plaatsvinden. Kritische kanttekeningen werden geplaatst bij het eigen risico. De PvdA wil bovendien de administratieve rompslomp verminderen. En dat allemaal om alle patiënten de zekerheid te geven dat ze de behandeling  krijgen die ze uit medisch oogpunt nodig hebben.

Tot slot kwam het onderwerp duurzaamheid aan de orde. Dat er maatregelen genomen moeten worden, daarover waren alle partijen het eens. Echter over het tempo waarin dat gerealiseerd moet worden bleek men het niet eens te zijn. De VVD kiest voor een wat lager tempo om daarmee de zekerheid van energielevering, ook in de transitieperiode, te kunnen garanderen.

Van de ongeveer 90 aanwezigen in de zaal bleken bij een peiling aan het begin van de avond slechts enkele personen hun keuze voor 15 maart nog niet gemaakt te hebben. De vraag is of zij aan het einde van de avond wel wisten welk hokje zij op 15 maart gaan rood kleuren.

En misschien zijn er anderen die hun keuze na deze avond veranderd hebben. We zullen het nooit weten...

Read More

Zak geld VVD voor zorg is geen oplossing

Kom met innovatieve oplossingen voor de langdurige zorg, in plaats van grote zakken geld. Dat zegt ANBO-bestuurder Liane den Haan in reactie op de het bericht dat de VVD 2 miljard euro wil reserveren voor de ouderenzorg. Vorige week werd al duidelijk dat GroenLinks hetzelfde voornemen heeft: een impuls van 1,7 miljard in de langdurige zorg. Den Haan is boos over de simplificatie van een complex probleem. “Ten eerste: stop veel geld in goed zorgonderwijs en beter imago van de ouderenzorg, zodat méér werknemers in de sector willen werken. Je kunt wel meer geld voor zorg reserveren, maar daarmee zijn die werknemers er nog niet. Die zijn er namelijk gewoon nog niet.” Het CPB en brancheorganisatie Actiz becijferden dat er 70.000 nieuwe werknemers nodig zijn om te voldoen aan de ideeën van zowel Hugo Borst als het Zorginstituut.

Verpleeghuiszorg is veranderd 

“Ten tweede: de verpleeghuiszorg is veranderd: nu verblijven mensen daar gemiddeld zeven maanden. Deze mensen verdienen een comfortabele, veilige en liefdevolle laatste levensfase. De aandacht moet ook uitgaan naar de jaren ervoor, wanneer mensen helemaal niet zoveel zorg gebruiken. We moeten bijvoorbeeld nadenken over woonvormen: hoe zorgen we ervoor dat mensen aanspraak houden, anderen zien, actief blijven? Ook als ze bijvoorbeeld minder mobiel zijn of alleen komen te staan nadat hun partner overlijdt.”

Goedkope retoriek; waar zijn oplossingen?

Den Haan vindt het belangrijk dat er oog is voor de langdurige zorg, maar ze vindt ook dat politici zich laten verleiden tot verkiezingsretoriek. “Ik lees dat de VVD wil voorkomen dat er geld gaat naar extra managementlagen. Maar er zijn geen managementlagen meer in de zorg. Op 80 werknemers staat één leidinggevende. Wanneer het gaat over de huishoudelijke hulp loopt het op naar één leidinggevende op 250 werknemers. Dat zie je in geen enkele andere sector. Ik durf de vraag te stellen of er niet juist iets méér managers terug moeten komen zodat verpleegkundigen en verzorgenden zich kunnen bezig houden met zorg in plaats van met administratie.”

Ouderdom is geen zorg

De ouderdom wordt één op één gekoppeld aan de zorg, en dat stoort Den Haan. “Ik lees over een alarmlijn voor ouderen. Alsof het één grote groep is, met allemaal kwetsbare en zielige mensen! Dit is stigmatiserend en vergroot knelpunten uit, zonder oog te hebben dat de meeste ouderen een goede kwaliteit van leven ervaren ondanks hun beperkingen. Oplossingen zijn dus niet makkelijk, ze zijn ingewikkeld. Ga aan de slag.”

Algemeen overleg Verpleeghuiszorg, Tweede Kamer

Morgen is het algemeen overleg Verpleeghuiszorg. ANBO schreef eerder deze brief aan de Kamerleden.

Read More

Geweld tegen hulpverleners tijdens jaarwisseling onacceptabel

Het geweld tegen politiemensen en andere hulpverleners tijdens de jaarwisseling is onacceptabel. Geweldsincidenten tegen onze agenten, ambulancemedewerkers, brandweermensen zijn onacceptabel. Deze hulpverleners zorgen voor een vredig en veilig verloop van de jaarwisseling en verlenen hulp aan degenen die dat behoeven. Van een goede jaarwisseling kan pas worden gesproken als deze veilig verloopt voor het publiek én professionals.

Dat schrijft minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie in een brief aan de Tweede Kamer over het eerste landelijk beeld van de jaarwisseling 2016-2017. Het beeld laat zien dat er tijdens de jaarwisseling minder incidenten waren in vergelijking met een jaar eerder. Maar de hoeveelheid incidenten, al hoewel dalend, is onacceptabel.

De ervaringen van de politie en andere hulpverleners tijdens de afgelopen jaarwisseling zijn voor minister Van der Steur een extra motivatie om te bezien welke aanvullende maatregelen kunnen worden genomen om het aantal incidenten verder terug te dringen. Op korte termijn organiseert de minister in overleg met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu een bijeenkomst met burgemeesters, OM, politie, onderzoekers en experts over het beschikbare handelingskader. Hierbij worden ook genoemde ideeën en oplossingen van politiemensen meegenomen die op initiatief van politievakbond ACP zijn verzameld. Dit is belangrijk om lering te trekken voor de toekomst. Ook wordt geagendeerd wat andere partijen dan de politie, veiligheidsregio’s, hulpverleningsdiensten, bestuur en het OM kunnen bijdragen. Dit probleem van agressie valt niet alleen op te lossen met regels en straffen. Het is ook een maatschappelijk vraagstuk en een mentaliteitskwestie, waarop ouders, vrienden, buren, broers en zussen elkaar onderling moeten corrigeren.

Cijfers uit landelijk beeld

Uit het op 6 januari door de politie opgestelde beeld blijkt dat afgelopen jaarwisseling minder incidenten waren ten opzichte van een jaar eerder: 10.016 in 2017 ten opzichte van 11.248 in 2016. Het aantal vuurwerkincidenten daalde flink (3.525 in 2017 ten opzichte van 4.131 in 2016). Ook waren er minder branden en ontploffingen waarvoor de brandweer moest uitrukken (1.871 in 2016, tegen 1.499 in 2017). De eerder ingezette dalende trend van incidenten zet zich daarmee voort.

Wel is een stijgende vraag te zien van hulpverleners, zoals brandweer- en ambulancepersoneel, aan politie voor assistentie om hun werk te kunnen doen: van 423 in 2016 naar 486 in 2017. Het aantal incidenten van geweld tegen politiemensen is licht gedaald van 71 in 2016 naar 63 in 2017. Geweld tegen de overige werknemers met een publieke taak is toegenomen met zeven voorvallen in 2016 naar vijftien in 2017. Het aantal slachtoffers van geweld bij de politie en andere werknemers met een publieke taak is daarbij gedaald met respectievelijk 20% en 36%.

Volgens de eerste inventarisatie heeft de politie 560 personen aangehouden en er zijn 344 personen aangeleverd bij het OM wegens een misdrijf dat verband hield met de jaarwisseling. 31 van deze zaken zijn door het OM zelf beoordeeld en afgedaan. In deze zaken kregen 27 personen een geldboete, vier een taakstraf en negentien verdachten moeten zich nog verantwoorden voor de officier van justitie op een TOM (Taakstraf OM)-zitting. Daarnaast zijn 43 verdachten met een dagvaarding heengezonden. Dit betekent dat zij op een later moment voor de rechter moeten verschijnen. Twee verdachten zijn op 3 en 4 januari voor de supersnelrechter gebracht. Dat heeft in beide gevallen geleid tot een veroordeling tot een (deels) onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Asiel

Om de jaarwisseling in de buurt van asielzoekerscentra ongestoord te laten verlopen en mogelijke overlast te voorkomen heeft staatssecretaris Dijkhoff van Veiligheid en Justitie aan de burgemeesters handvatten geboden. Personen die al eerder binnen en buiten de COA-opvang ernstige overlast veroorzaakten, hebben uit voorzorg door de staatssecretaris een vreemdelingrechtelijke maatregel opgelegd gekregen, circa 340 in totaal. Dat is circa 80 maal gedaan op verzoek van de burgemeester (het lokaal gezag) en circa 260 maal op eigen initiatief van de staatssecretaris. Dit waren gebiedsgeboden waardoor notoire overlastgevers met oud en nieuw op het asielzoekerscentrum moesten blijven. Het merendeel hiervan is nageleefd en de festiviteiten hebben ongestoord kunnen plaatsvinden. Er hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan waarbij asielzoekers betrokken waren.

Nadere informatie

Evenals voorgaande jaren zullen in de loop van het voorjaar alle gegevens voorhanden zijn om een definitief beeld van de afgelopen jaarwisseling te kunnen schetsen. Dit betreft bijvoorbeeld aanvullende informatie van het OM, cijfers over in beslag genomen vuurwerk, vuurwerkletsel en schade, de wijze waarop de brandweer en de ambulancezorg hebben geopereerd en maatregelen die gemeenten hebben genomen. Minister Van der Steur zal de Tweede Kamer dan, mede namens de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, hierover informeren.
(rijksoverheid.nl)

Read More

Oproep: geen 'plascontracten' maar lange termijn-oplossingen

Niet de plascontracten of de afvinklijsten van de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) moeten centraal staan tijdens de begrotingsbehandeling, maar de betaalbaarheid, toegankelijkheid, kwaliteit en eigen verantwoordelijkheid van burgers. Die oproep doet ANBO op de dag voor de begrotingsbehandeling aan de Tweede Kamer.

“De incidenten domineren de krantenkoppen en daarmee de politieke discussie", aldus ANBO-bestuurder Liane den Haan. "De waan van de dag is steeds het allerbelangrijkst, maar daarmee ondermijn je het vertrouwen in de zorg en de inzet van duizenden professionals die er werken. Laat ik duidelijk zijn: iedereen heeft recht op goede zorg en waar zorg onder de maat is moet er ingegrepen worden. Maar de vraag naar zorg en ondersteuning neemt alleen maar toe. De inkt van de afgelopen hervorming is nog niet eens droog, en de grenzen van de houdbaarheid komen alweer in zicht. Het wordt tijd om een serieuze discussie te hebben over de lange termijn.”

Vroeger-was-alles-beter-gevoel over de zorg

De discussies over de zorg kenmerken zich door onduidelijkheid, incidentenpolitiek en een kostendiscussie die alle kanten op gaat. Proefballonnen worden wel opgelaten, zonder de nodige onderbouwing. Bovendien staat ‘de zorg’ er slecht op. Dat leidt tot onvrede; tot een vroeger-was-alles-beter-gevoel.

Den Haan: “De zorg is niet slecht. Het kwaliteitsniveau is hoog, de professionals goed opgeleid. Onze eerstelijnszorg is goed ontwikkeld, met goede spreiding en dichtheid. In de tweedelijnszorg worden complexe behandelingen uitgevoerd. Zowel in de cure als in de care is de zorg kundig en toegankelijk voor verreweg de meeste Nederlanders. Maar vooral de langdurige zorg kampt met hardnekkige imagoproblemen, die er ook nog eens toe leiden dat de sector geen aantrekkingskracht uitoefent op een nieuwe generatie verzorgenden, verpleegkundigen en artsen. We moeten trotser zijn op de zorg en er vanuit die visie aan werken dat de kwaliteit hoog blijft en dat het geheel voor ons allen betaalbaar en toegankelijk blijft. Nu nog Kamerleden die dat ook durven uitstralen.”

ANBO heeft de handschoen alvast opgepakt: deze week is het ‘Zorgweek’ in de media van ANBO en worden goede voorbeelden en de gedachten achter de huidige organisatie van zorg gedeeld. “Zo krijgen burgers misschien een iets beter beeld van de praktijk”, hoopt Den Haan.

Brief aan de Tweede Kamer

In een brief die ANBO eerder aan de Tweede Kamerleden stuurde stonden vijf onderwerpen die Den Haan wél op de agenda wil zien: de eigen betalingen en het plafond daarvan, hoe er maatwerk georganiseerd wordt in de langdurige zorg, zonder dat burgers last hebben van de verschillende ‘potjes’, hoe alle betrokken professionals en financiers langer zelfstandig wonen écht mogelijk gaan maken, de rol van preventie en het delen van verantwoordelijkheid tussen alle spelers, waaronder natuurlijk ook de burger.

Lees meer

Lees de blog die Liane den Haan op basis van haar brief aan de Tweede Kamer schreef voor Skipr.

De 'Zorgweek' startte gisteren, met een interview met Peggy van der Koelen, directeur van Vierstroom Hulp Thuis. De komende week volgt meer nieuws en achtergrond, met onder andere de Dordtse wethouder Karin Lambrechts en Wmo-consulent Iris Scheuerman. 

Read More

ChristenUnie en D66 luiden noodklok monumentale kerkgebouwen

Fractieleiders Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold willen zich samen sterk maken voor het behoud van monumentale kerkgebouwen. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed schat in dat in de komende tien jaar ruim 1000 kerken hun deuren sluiten, gemiddeld twee per week. Hieronder zijn veel monumenten. De partijleiders willen dat hier aandacht voor komt en doen een beroep op provincies en het Rijk deze monumenten te beschermen. De partijen organiseren dit najaar gezamenlijk een rondetafelgesprek en hebben Kamervragen ingediend. 

Voor de ChristenUnie en D66 hebben monumentale kerkgebouwen niet alleen cultuurhistorische waarde maar zijn ze vaak ook beeldbepalend in dorpen en steden. Zij vormen een deel van de identiteit van een plaats. Voor veel Nederlanders dragen ze daarnaast herinneringen aan markeringspunten in het leven. Segers: ,,We laten met dit initiatief zien dat de zorg voor kerkelijk erfgoed over partijgrenzen heen kan gaan. Een kerkgebouw is naast een huis van gebed ook een drager van onze culturele identiteit.”

De partijen roepen overheden, investeerders, kerken en bemiddelaars op om samen een antwoord te vinden op de grote uitdagingen. Dit najaar organiseren zij hiervoor gezamenlijk een rondetafelgesprek. De partijen willen vervolgens met voorstellen komen om de kerkgebouwen te behouden. Pechtold: ,,Een leegstaande kerk moeten we niet laten vervallen, het zijn vaak mooie monumenten met historische waarde. We moeten kijken hoe we herbestemming makkelijker kunnen maken, zodat een kerk met bijvoorbeeld een restaurant of een boekwinkel weer een functie krijgt. Daarom willen we vanuit de praktijk horen welke maatregelen er nodig zijn.” 

Vorige week vroegen ook de provincies aandacht voor het geldtekort voor de renovatie en instandhouding van een aantal grote monumenten, waaronder veel kerkgebouwen. Hiervoor zijn de komende jaren miljoenen extra nodig, bijvoorbeeld voor de Eusebiuskerk in Arnhem, de Domkerk in Utrecht en de Sint Jan in Den Bosch. Bovendien is verloedering op lange termijn kostbaarder. Segers: ,,Nu ontvangen provincies 20 miljoen per jaar voor restauraties en leggen zij er zelf ook miljoenen bij. Dit budget lijkt echter onvoldoende om de grote monumenten van ons land te behouden. Als het nodig is willen wij samen dit najaar bij de begroting extra geld reserveren voor het behoud van ons kerkelijk en historisch erfgoed.”
(christenunie.nl)

Read More

Buma (CDA): invoeren van de dienstplicht

De verbinding tussen verschillende groepen in de samenleving moet terugkomen. Daarom pleit het CDA voor een dienstplicht. Dat zegt Sybrand Buma vandaag in een interview met het AD. 

De boosheid in het land lijkt alleen maar toe te nemen, en uit zich bijvoorbeeld in geweld tegen politieagenten, ambulancepersoneel, buschauffeurs en journalisten. Maar ook in de politiek is sprake van krachttermen, taalverruwing en polarisatie, waar collega-politici worden weggezet op sociale media en gezamenlijke activiteiten worden gebruikt om te splijten. Dat is niet normaal en moet veranderen.

“Nu zijn we 17 miljoen individuen geworden, die vooral moeten doen wat ze willen, ieder voor zich. Dat het individu zo vooraan is komen te staan, vind ik juist een probleem dat opgelost moet worden. We moeten zorgen dat groepen elkaar weer tegenkomen. We schelden, over de overheid, over anderen, over Europa. Maar zodra iemand wordt gevraagd wat hij zelf aan de problemen doet, kruipt hij weg achter zijn telefoontje om daarop de wereld te bekijken”, aldus Buma.

Met het invoeren van de dienstplicht zorgen we dat verschillende groepen samen verantwoordelijk worden, bijvoorbeeld voor het verdedigen van het land. Dat kan natuurlijk niet ineens. Laten we beginnen met de raddraaiers. (cda.nl)

Read More

Kabinetsreactie raadgevend referendum associatieverdrag Oekraïne

De voorlopige uitslag van het raadgevende referendum over het associatieverdrag met Oekraïne laat zien dat de voor een raadgevende uitspraak vereiste opkomstdrempel van 30% is gehaald, waarbij een meerderheid van de opgekomen kiezers ‘Tegen’ heeft gestemd.

Deze uitkomst is niet waar het kabinet op had ingezet. Dinsdag 12 april volgt de definitieve uitslag, maar het is duidelijk dat de ratificatie nu niet zonder meer doorgang kan vinden. Het kabinet zal zich nu beraden op het advies dat met dit referendum is gegeven en hierover in overleg treden met het parlement. Vervolgens zal ook worden gesproken met de Europese partners en Oekraïne. Dit proces zal tijd en zorgvuldigheid vergen om te kunnen komen tot een oplossing die voor alle partijen acceptabel is.
(rijksoverheid.nl)

Read More

SP: Weg met de zorgverzekeraars

De zorg kan beter en betaalbaarder, en we kunnen af van de macht van de zorgverzekeraars. Dat laat de SP zien in het plan 'De zorg is van ons'. Het Centraal Planbureau (CPB) rekende de plannen door en kwam tot de conclusie dat in het SP-plan 7 van de 10 gezinnen goedkoper uit zijn.

SP-Kamerlid Renske Leijten: 'Ons zorgstelsel loopt nu vast. Het is duur, bureaucratisch en de zorgverzekeraars hebben te veel macht. Het was hard nodig dat daar een alternatief voor kwam. Onze plannen maken de zorg weer sociaal en publiek. Ook leveren ze tienduizenden banen op.'

De zorg is van ons
'De zorg is van ons' bevat voorstellen voor het afschaffen van de zorgverzekeraars, het invoeren van een publieke basisverzekering, het afschaffen van het eigen risico, een gemeentelijk basispakket dat het recht op (thuis)zorg garandeert en een inkomensafhankelijke zorgpremie.

In het plan pleit de SP voor organisatie van de zorg op twee niveaus. Wat lokaal kan, regelen we lokaal. De gemeenten worden verantwoordelijk voor zorg en ondersteuning thuis en in de wijk. Uiteraard onder goede voorwaarden en betaalbaar voor iedereen. Het rijk wordt verantwoordelijk voor ziekenhuiszorg en instellingszorg. Daarom vormen we de zorgverzekeraars om tot één Landelijke Zorgvoorziening. Zo breken we de macht van de zorgverzekeraars en wordt er geen winst meer gemaakt over de rug van de patiënt.

 Iedereen heeft recht op de zorg die hij of zij nodig heeft. Daarom schaffen we het eigen risico af. Deze boete op ziek zijn zorgt ervoor dat steeds meer mensen afzien van de zorg die zij nodig hebben. Wat medisch noodzakelijk is en maatschappelijk wenselijk hoort thuis in het basispakket. Dat breiden we dus uit. En we betalen de zorg solidair via premies en belastingen die inkomensafhankelijk zijn. Met dit plan is zeven van de tien gezinnen goedkoper uit.
(sp.nl)

Read More

Rutte: ‘WMO komt nu aan op zorgvuldige uitvoering’

'Goed dat de Tweede Kamer heeft ingestemd met de hervorming van de langdurige zorg, de WMO', aldus minister-president Rutte.

'We organiseren de zorg dichter bij de mensen en maken de langdurige zorg in het licht van de komende vergrijzing toekomstbestendiger', zo zei minister-president Rutte op zijn wekelijkse persconferentie. Volgens Rutte komt het nu aan op een zorgvuldige uitvoering. Het kabinet heeft daarvoor vandaag de eerste stap gezet met een deelfonds sociaal domein.

Voorjaarnota

Over de voorjaarsnota zei de premier 'koers is breder dan de overheidsfinanciën alleen. We willen als kabinet behalve de overheidsfinanciën op orde brengen ook de economie versterken, er voor zorgen dat we met hervormingen overeind kunnen houden wat we als land belangrijk vinden'. Tegelijkertijd is het volgens de minister-president belangrijk om daarbij ruimte te hebben om te kunnen investeren in belangrijke zaken zoals bijvoorbeeld het onderwijs.

Koningsdag

Rutte kijkt verder terug op een bijzonder eerste jaar van Koning Willem-Alexander. Hij vindt dat de Koning het 'op zijn eigen wijze bijzonder goed doet, daarbij geweldig gesteund door Koningin Maxima'. De minister-president verwacht dat Koningsdag net zo feestelijk zal zijn als in voorgaande jaren.
(politie.nl)

Read More

Steun in de Tweede Kamer voor de nieuwe Wmo 2015

De fracties SGP, ChristenUnie, D66, PvdA en VVD stemden vandaag in met de nieuwe Wmo 2015. De stemming volgde na een intensief debat deze week met staatssecretaris Martin van Rijn (VWS). Het doel van de wet is het mogelijk maken voor mensen om langer thuis te kunnen blijven wonen en te participeren. De nieuwe Wmo zal per 1 januari 2015 in werking moeten treden. Deze wet draagt er ook aan bij dat de langdurige zorg betaalbaar blijft.

Van Rijn: “Ik ben blij dat we met elkaar deze historische stap hebben kunnen maken. Ik ben ook blij met en dankbaar voor de betrokkenheid van partijen in de zorg en gemeenten. Met deze nieuwe Wmo kunnen gemeenten ondersteuning bieden die recht doet aan de persoonlijke omstandigheden van mensen thuis. De vertrouwde omgeving, de woonsituatie en de gewenste ondersteuning verschilt immers van mens tot mens."

Passende ondersteuning op maat: maatwerkvoorziening

Ouderen en mensen met een beperking krijgen straks via de nieuwe Wmo passende ondersteuning (begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke hulp) die ze in staat stelt om thuis te blijven wonen. Gemeente en cliënt gaan gezamenlijk de ondersteuningsbehoefte en oplossingen zorgvuldig bespreken. De eigen mogelijkheden en behoeftes van de cliënt zijn hierbij het uitgangspunt. Indien de burger het niet zelf of niet binnen de vertrouwde omgeving kan oplossen, moet de gemeente passende ondersteuning bieden.

Brief en landelijke publiekscampagne voor burgers over de veranderingen

Burgers worden kort nadat de nieuwe Wet door de Eerste Kamer is aangenomen, geïnformeerd over de verandering.
• Het ministerie stuurt een brief over de gegevensoverdracht van cliënten naar gemeenten en zorgverzekeraars rond 1 juli.
• Er komt een helpdesk voor cliënten. Mensen kunnen hier terecht met al hun vragen over de veranderingen in de langdurige zorg. Deze zal nog voor de zomer 2014 starten. Daarnaast ontvangen de cliënten na de zomer een uitgebreide brief over de veranderingen.
• Er wordt een cliëntenbrigade ingesteld om te weten hoe individuele cliënten de veranderingen ervaren. Cliënten kunnen dan zelf hun ervaringen kenbaar maken. In overleg met cliëntenorganisaties wordt een team samengesteld van diverse cliënten.

• Het ministerie van VWS start na de zomer een landelijke publiekscampagne om alle burgers te informeren over de veranderingen in de langdurige zorg.
(rijksoverheid.nl)

Read More

Brede steun in Tweede Kamer voor Participatiewet

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer heeft vanmiddag ingestemd met de Participatiewet. Na een twee dagen durend debat stemden de fracties van VVD, PvdA, D66, ChristenUnie, SGP , CDA en Bontes  voor de wet van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) die tot doel heeft mensen met een beperking veel meer kansen te bieden op de arbeidsmarkt. Het kabinet heeft hierover afspraken gemaakt met de sociale partners. De komende jaren komen er bij bedrijven 100.000 extra banen en nog eens 25.000 bij de overheid, die bestemd zijn voor mensen die vanwege een beperking niet in staat zijn het wettelijk minimumloon te verdienen.

Staatssecretaris Klijnsma is blij met de brede steun voor de Participatiewet. Ze wees in een reactie op de lange voorgeschiedenis van het wetsvoorstel. Over de wens om te komen tot één regeling voor mensen die vanwege een beperking een opstap naar de arbeidsmarkt nodig hebben is jarenlang gedebatteerd. Klijnsma: “Het is fijn dat er nu eindelijk duidelijkheid is. Vooral voor de mensen die het betreft en ook voor de gemeenten die een belangrijke rol krijgen bij de uitvoering. Ik ben erg gemotiveerd de Participatiewet binnenkort ook met de Eerste Kamer te kunnen bespreken”.

Met de Participatiewet, en de andere te decentraliseren regelingen, krijgen gemeenten de gelegenheid mensen op maat en meer in samenhang met andere hulpvragen te kunnen begeleiden naar werk of andere vormen van maatschappelijke ondersteuning . Vanaf 2015 krijgen gemeenten één budget, waaruit ze deze ondersteunende voorzieningen kunnen bekostigen.

Met ingang van volgend jaar valt iedereen die zich bij de gemeente meldt en kan werken maar niet in staat is het wettelijk minimumloon te verdienen onder één regeling. Nu is dat nog verspreid over drie regelingen: de WWB (de Wet werk en bijstand), de Wsw (de Wet sociale werkvoorziening) en mensen met arbeidsvermogen in de Wajong.

De huidige Wajongers worden beoordeeld op hun arbeidsvermogen en blijven in de Wajong. Zij gaan dus niet over naar de gemeenten en krijgen ook niet te maken met de bijstand. Mensen die nu al beschut werken bij een sociale werkvoorziening houden hun bestaande rechten en plichten.

De uitgaven aan Wajong, WWB en Wsw bedragen nu bijna 11 miljard euro. Ondanks de bezuinigingen blijven deze uitgaven op de lange termijn doorgroeien naar 11,8 miljard. Zonder de maatregelen uit de Participatiewet zouden de kosten oplopen naar 13,5 miljard euro.


Wanneer ook de Eerste Kamer instemt, treedt de Participatiewet op 1 januari 2015 in werking. Staatssecretaris Klijnsma: “Mensen met een beperking zijn te lang ‘geparkeerd’ in een uitkering of geïsoleerd geraakt van onze arbeidsmarkt. Ik ben daar niet van. Iedereen moet de kans krijgen volwaardig mee te doen. Bij voorkeur in een reguliere baan. En als dat niet lukt, zijn er genoeg andere manieren waarop mensen geholpen kunnen worden om te participeren. Want nogmaals: iedereen wil graag meedoen”.  
(rijksoverheid.nl)

Read More

Zoetermeer veiliger met Waakse hondenbezitters

VVD en D66 komen maandag (24 juni) in de gemeenteraad met een voorstel om hondeneigenaren te vragen zich actief in te zetten voor het veiliger maken van hun buurt. Zij willen hiervoor het project Waaks! laten starten.

Met het project Waaks! benaderen gemeenten hondenbezitters met de vraag om actief verdachte of risicovolle situaties door te geven. Hondenbezitters krijgen uitleg hierover en ook een alarmnummer om te bellen bij onraad. In de gemeenten IJsselstein, Houten en Weesp loopt het project al langer. Op basis van een proef in een aantal wijken  hebben Utrecht en Almere onlangs besloten om Waaks! in de gehele stad in te voeren.

“Hondeneigenaren lopen dagelijks, vaak op gezette tijden op straat en kennen hun eigen wijk goed. Zij herkennen vaak sneller dan andere bewoners afwijkende omstandigheden. Daar kunnen we actiever gebruik van maken. Daarnaast vraagt veiligheid continue onze aandacht. Een veilige stad gaat namelijk niet vanzelf. Met het project kunnen we weer een stap vooruit zetten op dit gebied.” zegt VVD-fractievoorzitter Marc Rosier 

VVD en D66 zullen het voorstel indienen tijdens het voorjaarsdebat aanstaande maandag. In dat debat spreekt de gemeenteraad over de plannen voor de volgende jaren. Ook het voorstel van beide fracties komt dan aan de orde.

"D66 hecht aan het actief betrekken van inwoners. Als Zoetermeer hebben we al goede ervaringen met de inzet van buurtbewoners om de veiligheid in de stad te vergroten via Wijk en Agent Samen. Met Waaks kunnen we ook hondenbezitters vragen de ogen en oren extra open te houden tijdens het uitlaten van de hond. Daarmee krijgen we meer veiligheid en nog meer betrokken inwoners,”  aldus D66-raadslid Chantal Kouwenberg. 

Uit de ervaringen in andere steden blijkt dat hondenbezitters door de gemeente zijn te achterhalen via gegevens van de hondenbelasting maar ook te benaderen zijn via een kynologenclub. Hondenbezitters ontvangen dan eerst een uitnodiging voor een informatieavond. Op deze bijeenkomst wordt het project toegelicht, en leren de hondeneigenaren van de politie verdachte situaties te signaleren en te melden. Ook is er aandacht voor de veiligheid van de hondenbezitter. Met de centrale meldkamer maakt de politie afspraken om extra alert te zijn op meldingen van deelnemers van Waaks. De meldkamers geven de melding door naar het wijkbureau, en zorgen ook voor terugkoppeling naar de melder.  

Read More

Chippen van honden wordt verplicht

Alle hondenpups moeten verplicht worden gechipt. Deze maatregel gaat vermoedelijk in het voorjaar 2013 in. De ministerraad heeft ingestemd met dit voorstel van staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie om misstanden in de fokkerij en handel met honden tegen te gaan en het welzijn van honden te verbeteren.Op dit moment is circa 70% van de honden door de eigenaren op vrijwillige basis van een chip voorzien. Het besluit wordt naar de Tweede Kamer gestuurd.

Vanaf het voorjaar van 2013 wordt elke eigenaar verplicht zijn hond binnen 7 weken na geboorte te laten chippen. De eigenaar moet onder meer zijn naam, adres en woonplaats registreren. De gegevens van de eigenaar worden opslagen in een databank. Met deze gegevens kunnen toezichthouders mogelijke illegale handel of fokkerij opsporen of nagaan of iemand bedrijfsmatig handelt in honden. Bij een mishandelde, verwaarloosde of achtergelaten hond is met de chip de eigenaar op te sporen.

Het kabinet geeft met de maatregel gehoor aan het verzoek van veel partijen om verschillende problemen in de handel en fokkerij met honden te bestrijden.

Read More

Kortere uitkering voor vertrekkende politici

De maximumduur van de uitkering voor vertrekkende politici (wachtgeld) wordt per 18 september 2012 verkort tot de maximum duur van de uitkering op grond van de Werkloosheidswet (WW). Dat wil zeggen dat de maximale uitkeringsduur in plaats van vier jaar, drie jaar en twee maanden wordt.De Eerste Kamer is akkoord gegaan met het wetsvoorstel over deze kortere uitkering van minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het wetsvoorstel is een uitvloeisel van het Begrotingsakkoord 2013 en past in de ontwikkeling dat de arbeidsvoorwaarden van politici steeds meer gelijk worden aan die van werknemers bij de overheid. De verkorting van de uitkeringsduur gaat gelden voor zittende en nieuwe politieke ambtsdragers. Dat betekent dat deze ook gaat gelden voor leden van de Tweede Kamer die de Tweede Kamer gaan verlaten na de verkiezingen.

Read More

Boetes gaan weer omhoog

Een aantal boetes gaat met ingang van 1 januari 2013 met 2% omhoog in verband met de jaarlijkse indexering.

Het percentage is gebaseerd op de ontwikkeling van de consumentenprijsindex in de periode van 1 juni 2011 tot 1 juni 2012.Het gaat met name om de boetes voor verkeersovertredingen, zoals het rijden door rood licht, snelheidsovertredingen en het niet dragen van de autogordels. Maar ook verscheidene boetes voor overtredingen van plaatselijke verordeningen zullen omhoog gaan, zoals het wildplassen, het niet volgens de regels buiten zetten van vuilnis of het te lang stallen van campers of caravans voor het huis. De ministerraad heeft op voorstel van minister

Opstelten van Veiligheid en Justitie ingestemd met deze wijziging van onder meer het besluit tarieven Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, ook wel de Wet Mulder genoemd.

Read More

Voorlopige verkiezingsuitslag Tweede Kamerverkiezingen 2012 in Zoetermeer

De voorlopige verkiezingsuitslag van de Tweede Kamerverkiezingen 2012 in Zoetermeer is bekend. Het opkomstpercentage bedroeg uiteindelijk 73,69 procent. In 2010 was dat nog 74,50 procent. De VVD kreeg in Zoetermeer de meeste stemmen, en PvdA en PVV volgen als tweede en derde in stemmenaantal. Op 17 september stelt de Kiesraad de definitieve verkiezingsuitslag vast.

Klik hier voor de voorlopige uitslag

Read More